จากคำบอกเล่าของผู้เฒ่าผู้แก่ในหมู่บ้าน โดนสันนิษฐานว่าบ้านแม่เทย ตั้งขึ้นเมื่อประมาณปี พุทธศักราช 2425 โดยมีชาวบ้านจากที่อื่นได้อพยพมาตั้งถิ่นฐานอาศัยอยู่ ประมาณ 8 – หลังคาเรือน มีเชื้อสายเป็นชาวลัวะ ก็คือไทแท้ดั้งเดิมมาตั้งแต่โบราณกาล ที่ได้เข้ามาอยู่บ้านแม่เทยเป็นกลุ่มแรก และยังเป็นบ้านเกิดของท่านครูบาเจ้าอภิชัยขาวปี ซึ่งจะได้กล่าวต่อไป ส่วนชื่อบ้านแม่เทยนั้น น่าจะมาจากชื่อลำห้วยแหล่งหนึ่งที่อยู่ใกล้กับหมู่บ้าน ชื่อว่าลำห้วยแม่เทย จึงได้นำมาตั้งเป็นชื่อหมู่บ้าน และไม่ทราบว่าใครเป็นคนตั้งชื่อลำห้วยนี้เป็นคนแรก ในสมัยนั้นความเจริญด้านต่างๆ ยังไม่มีสภาพโดยทั่วไป ก็เป็นป่าดงพงไพร มีสัตว์ป่าอาศัยจำนวนมาก ไม่ว่าจะเป็น เสือ ช้าง กวาง หมี เป็นต้น ส่วนชาวบ้านก็ทำไร่เลื่อนลอย ทำไร่ข้าว เก็บหาของป่าและล่าสัตว์ เพื่อเลี้ยงชีพไปวันๆ ต่อมาก็มีชาวบ้านจากที่อื่นเข้ามาอาศัยอยู่ในหมู่บ้านเพิ่มขึ้น จากเดิมมีเพียง 8-9 หลังคาเรือน ก็เพิ่มเป็น 27 หลังคาเรือน ชาวบ้านจึงได้แยกผู้นำในหมู่บ้านขึ้นมา โดยพร้อมใจกันเลือก พ่อน้อยตา ขึ้นมาเป็นผู้ใหญ่บ้านคนแรกของหมู่บ้านแม่เทย ในสมัยนั้นพ่อน้อยตา เป็นผู้ใหญ่บ้านในระยะแรกได้ 2 ปี จึงได้ลาออก ก็ได้เลือกผู้ใหญ่บ้านขึ้นมาใหม่ ชาวบ้านก็ยังเลือกพ่อน้อยตา เป็นผู้ใหญ่บ้านเป็นครั้งที่ 2 โดยอยู่ในตำแหน่งประมาณ 2 ปี จึงขอลาออก ทางเจ้าหน้าที่ปกครองจึงอนุม้ติให้ลาออกได้ จากนั้นชาวบ้านจึงได้เลือก พ่อหลวงตุ่น สนิททา เป็นผู้ใหญ่บ้านแทนพ่อน้อยตา ที่ลาออกไป โดยพ่อหลวงตุ่น เป็นผู้ใหญ่บ้านได้ประมาณ 5 ปี จึงได้ร่วมมือกับชาวบ้านสร้างสำนักอารามขึ้นมา เพื่อเป็นที่สักการะบูชาของทุกๆ คนในหมู่บ้าน และได้ไปกราบอาราธนานิมนต์ ครูบาเรือน มาประจำสำนักอารามในสมัยนั้น อยู่ต่อมาไม่นานนัก ทางฝ่ายคณะสงฆ์และเจ้าคณะแขวงอำเภอลี้ ได้ให้พระภิกษุสงฆ์นำเงิน จำนวน 4 บาท ไปจ่ายให้ทางเจ้าคณะ ปรากฏว่า ทางครูบาเรือนไม่มีเงินที่จะนำไปจ่ายให้กับทางเจ้าคณะ จึงได้หนีออกจากสำนักอารามไปที่อื่น จึงทำให้สำนักอารามไม่มีพระภิกษุรูปใดมาอาศัยอยู่ จึงทิ้งให้รกร้างว่างเปล่านานพอสมควร พ่อหลวงตุ่นจึงได้นำชาวบ้านไปสร้างวัดขึ้นมาใหม่ โดยมีท่านครูบาศรีวิชัยเป็นผู้วางรากฐานและเป็นประธานในการก่อสร้าง ซึ่งก็เป็นที่ตั้งของวัดแม่เทยในปัจจุบันนี้ ส่วนประชากรในหมู่บ้านก็เพิ่มขึ้นตามไปด้วย โดยบ้านเรือนเพิ่มขึ้นเป็น 48 หลังคาเรือน หลังจากนั้นไม่นาน พ่อหลวงตุ่น ก็ได้ล้มป่วยและได้เสียชีวิตลง ต่อมาได้มี นายตั๋น รัตนะ พร้อมกับพ่อหลวงต่อม ได้อพยพจากบ้านโป่งหลอก ตำบลลี้ อำเภอลี้ จังหวัดลำพูน มาอาศัยในหมู่บ้าน ชาวบ้านจึงได้เลือกนายตั๋น รัตนะ ขึ้นเป็นผู้ใหญ่บ้าน และนายตั๋นพร้อมชาวบ้านได้ก่อสร้างวัดสืบต่อจากพ่อหลวงตุ่นที่ได้เสียชีวิตไปก่อนหน้านี้ จากนั้นทาง่ายคณะสงฆ์จึงได้แต่งตั้งให้พระอธิการหล้า ญาณธิโร เป็นเจ้าอาวาสประจำวัด (ศรีดอนมูล) คือวัดแม่เทยในปัจจุบัน ขึ้นเป็นเจ้าอาวาสรูปแรกของวัดแม่เทย ต่อมาพ่อหลวงตั๋น รัตนะ ก็ได้เกษียณอายุจากตำแหน่ง ชาวบ้านจึงได้เลือกนายอินตา อินต๊ะอ้อม เป็นผู้ใหญ่บ้าน ดำรงตำแหน่งได้ประมาณ 7 เดือน จึงได้ขอลาออก เพราะว่าไม่สามารถที่จะดำรงตำแหน่งต่อไปได้ เนื่องจากไม่มีความพร้อม จากนั้นชาวบ้านจึงได้เลือก นายคำหล้า หล้าปิง เป็นผู้ใหญ่บ้านแทนนายอินตา โดยนายคำหล้าฯ ดำรงตำแหน่งได้ประมาณ 3 ปี จึงได้ลาออก ส่วนประชากรในหมู่บ้านก็เพิ่มขึ้น บ้านเอนก็เพิ่มเป็น 82 หลังคาเรือน จากนั้นขาวบ้านก็ได้เลือกผู้ใหญ่บ้านแทนนายคำหล้าฯ โดยเลือกนายด้วง สตรอง ขึ้นมาเป็นผู้ใหญ่บ้าน โดยอยู่ในตำแหน่งได้ประมาณ 15 ปี จึงได้ขอลาออก เนื่องจากมีปัญหาด้านสุขภาพ และในสมัยนี้เองทางนายด้วง สตรองและชาวบ้าน ได้มีการเริ่มก่อตั้งโรงเรียนบ้านแม่เทยขึ้นมา โดยท่านครูบาเจ้าอภิชัยขาวปีเป็นประธานในการปลูกสร้างอาคารเรียนหลังแรกของบ้านแม่เทย หลังจากนั้นชาวบ้านจึงได้เลือกนายติ๊บ พุ่มเพย เป็นผู้ใหญ่บ้านต่อจากนายด้วง ซึ่งนายติ๊บได้ดำรงตำแหน่งประมาณ 3 ปี จึงได้ขอลาออก ชาวบ้านก็ได้เลือก นายด้วง สตรอง เป็นผู้ใหญ่บ้านเป็นครั้งที่ 2 จนเกษียณอายุจากตำแหน่ง จากนั้นจึงได้เลือก นายปัน ชัยอิ่นแก้ว เป็นผู้ใหญ่บ้านแทนนายด้วง สตรอง ที่เกษียณอายุ ในสมัยนี้บ้านเรือนและประชากรก็เพิ่มขึ้นเรื่อยๆ นายปันดำรงตำแหน่งได้ประมาณ 2 ปีก็ได้ลาออก ชาวบ้านจึงได้เลือก นายอ้าย เป็งเมืองมูล เป็นผู้ใหญ่บ้าน โดยนายอ้ายฯ ดำรงตำแหน่งได้ประมาณ 10 ปี จึงได้ลาออก ซึ่งในสมัยของนายอ้าย เป็งเมืองมูล ได้มีการก่อสร้างสถานีอนามัยประจำหมู่บ้านขึ้นมา และมีบ้านเรือนเพิ่มขึ้น 130 กว่าหลังคาเรือน เมื่อนายอ้าย เป็งเมืองมูล ลาออกจากตำแหน่ง ชาวบ้านก็ได้เลือก นายบุญส่ง สตรอง เป็นผู้ใหญ่บ้าน โดยดำรงตำแหน่งได้ประมาณ 2 เดือน จึงได้ขอลาออกจากตำแหน่ง ชาวบ้านก็ได้เลือก นายอินบาน ปัญญาชัย เป็นผู้ใหญ่บ้านแทนที่ลาออกไป ซึ่งในสมัยนายอินบานฯ ความเจริญต่างๆ ก็เข้ามาสู่ในหมู่บ้าน ราษฎรในหมู่บ้านก็เริ่มมีไฟฟ้าใช้ มีถนนหนทางไปมาสะดวกสบาย ประชากรก็เพิ่มขึ้นจากเดิม โดยมีประชากรในหมู่บ้านประมาณ 850 คน จำนวนครัวเรือนประมาณ 260 กว่าครัวเรือน โดยชาวบ้านในหมู่บ้านส่วนใหญ่ประกอบอาชีพเกษตรกรรม ทำนา – ทำสวน
ในปี พ.ศ. 2536 ได้มีการเลือกตั้งกำนันตำบลแม่ตืนขึ้นมา ซึ่งนายอินบาน ปัญญาชัย ขณะนั้นดำรงตำแหน่งผู้ใหญ่บ้านบ้านแม่เทย จึงได้ลาออกจากตำแหน่งผู้ใหญ่บ้าน เพื่อลงรับสมัครเลือกตั้งเป็นกำนันตำบลแม่ตืน ผลปรากฏว่านายอินบาน ปัญญาชัย ได้รับกรเลือกตั้งให้ดำรงตำแหน่งเป็นกำนันตำบลแม่ตืนเป็นคนแรก
ต่อมาเมื่อปี พ.ศ. 2540 บ้านแม่เทย ภายใต้การดูแลและปกครองของพ่อกำนันอินบาน ปัญญาชัย ได้มีประชากรเพิ่มขึ้นเป็น 1,097 คน มีครัวเรือน ประมาณ 310 กว่าหลังคาเรือน จึงทำให้บ้านแม่เทยกลายเป็นหมู่บ้านที่มีประชากรและครัวเรือนมากเป็นอันดับที่ 2 รองจากชุมชนบ้านแม่ตืน ดังนั้นทางฝ่ายกรมการปกครองของอำเภอลี้และสภาตำบลแม่ตืน (ปัจจุบันคือ องค์การบริหารส่วนตำบลเวียงแก้ว) จึงได้มีคำสั่งให้บ้านแม่เทยแบ่งการปกครองออกเป็น 3 หมู่บ้านด้วยกัน โดยการแบ่งเป็น 3 หมู่บ้านเพื่อสร้างความเจริญในหมู่บ้านและเพื่อเป็นการพัฒนาหมู่บ้านได้อย่างทั่วถึง ซึ่งประกอบด้วย (1) บ้านแม่เทย หมู่ 6 (2) บ้านแม่เทยสามัคคี หมู่ 13 (3) บ้านแม่เทยพัฒนา หมู่ 14 โดยปัจจุบันมีประชากรในหมู่บ้านแม่เทยทั้ง 3 หมู่บ้าน รวมกันประมาณ 2,076 คน จำนวนครัวเรือนทั้งหมดประมาณ 628 หลังคาเรือน
หลังจากได้แยกหมู่บ้านมาแล้ว เมื่อวันที่ 4 กันยายน 2540 ได้ดำเนินการเลือกตั้งผู้ใหญ่บ้านขึ้นมาจนถึงปัจจุบัน จำนวน 5 คน ประกอบด้วยดังนี้
1. นายบุญเลิศ สตรอง ดำรงตำแหน่งตั้งแต่ปี พ.ศ. 2540 – 2550 ( 2 สมัย)
2. นายพนม ยศสา ดำรงตำแหน่งตั้งแต่ปี พ.ศ. 2550 – 20 มี.ค. 58 ( 2 สมัย , เสียชีวิต)
3. ร.ต.สมศักดิ์ ตาแก้ว เข้าดำรงตำแหน่งเมื่อวันที่ 10 เม.ย. 2558 – 2560
4. นายสงัด วัฒนกุลสุวรรณ ดำรงตำแหน่งตั้งแต่ปี พ.ศ. 2560 – ต.ค. 2567
5. นายอนุสรณ์ สตรอง ดำรงตำแหน่งตั้งแต่ 26 พ.ย. 2567 – ปัจจุบัน
ปัจจุบัน บ้านหนองบัวคำ ม. 10 อยู่ในเขตพื้นที่องค์การบริหารส่วนตำบลเวียงแก้ว ตำบลแม่ตืน อำเภอลี้ จังหวัดลำพูน โดยมีนายสุนทร ใจยะเสน เป็นผู้ใหญ่บ้าน