หล่ายท่า คือ คำที่ใช้เรียกลักษณะพื้นที่ของฝั่งตรงกันข้ามที่มีแม่น้ำไหลคั้นกลางของพื้นที่
ในสมัยก่อนบริเวณที่ตั้งหมู่บ้านหล่ายท่าเดิมเป็นป่าไผ่ แต่ต่อมาประมาณปี พ.ศ. 2373 ได้มีราษฎรจากบ้านลี้หลวงได้อพยพเข้ามาตั้งรกรากบริเวณปากลำห้วยป่าไผ่ ซึ่งตั้งอยู่ทางทิศตะวันตกของแม่น้ำลี้ ต่อมาชุมชนแห่งนี้ได้ขยายพื้นที่การตั้งบ้านเรือนออกไปตามสองฝั่งแม่น้ำลี้ และจากการอพยพเข้ามาของราษฎรจากที่ต่างๆ ทำให้ชุมชนมีขนาดใหญ่ขึ้น จนมีประชากรประมาณ 600 คน คณะกรรมการของชุมชนตลอดจนราษฎรในชุมชนจึงได้ร้องขอทางราชการให้ยกฐานะเป็นหมู่บ้าน งราชการจึงได้ประกาศตั้งเป็นหมู่บ้านโดยให้ชื่อว่า “หมู่บ้านป่าไผ่หล่ายท่า” ระยะต่อมาทางราชการได้สร้างถนนพหลโยธินตัดผ่านเข้ามาในหมู่บ้านทางทิศตะวันตกของแม่น้ำลี้ทำให้หมู่บ้านมีความเจริญขึ้นอย่างรวดเร็ว ประชากรจึงมีเพิ่มมากขึ้น ทำให้การปกครองเป็นไปด้วยความยากลำบาก เพราะในฤดูน้ำหลากของแม่น้ำลี้ซึ่งไหลผ่านกลางหมู่บ้านเป็นอุปสรรคในการติดติอสื่อสารและคมนาคม ประกอบกับวัดและโรงเรียนอยู่ทางทิศตะวันตก ทำให้ราษฎรในหมู่บ้านจึงพร้อมใจกันร้องขอต่อทางาชการเพื่อขอแยกหมู่บ้านออกเป็น 2 หมู่บ้าน โดยอาศัยแม่น้ำลี้เป็นเส้นแบ่งเขตแดน
ในปี พ.ศ. 2516 ทางราชจึงได้ประกาศให้ “หมู่บ้านป่าไผ่หล่ายท่า” แยกเป็น 2 หมู่บ้าน โดยให้หมู่บ้านที่อยู่ฝั่งทิศตะวันตกของแม่น้ำลี้มีชื่อว่า “บ้านป่าไผ่” และหมู่บ้านที่อยู่ฝั่งทิศตะวันออกของแม่น้ำลี้มีชื่อว่า “บ้านหล่ายท่า”
หมู่บ้านหล่ายท่าที่เริ่มก่อตั้งในขณะนั้นมีราษฎรอยู่ 100 ครัวเรือน ราษฎรในหมู่บ้านได้เลือกนายอ้าย เปี้ยตา เป็นผู้ใหญ่บ้าน เนื่องจากนายอ้ายเป็นแกนนำหลักสำคัญในการก่อตั้งหมู่บ้าน ในปีพ.ศ. 2516 ทางราชการได้อนุมัติให้จัดตั้งโรงเรียนขึ้น ราษฎรภายในหมู่บ้านจึงได้ร่วมใจกันสร้างอาคารเรียนชั่วคราวขึ้น 1 หลัง แต่ต่อมาอาคารดังกล่าวได้ถูกไฟป่าเผาไหม้จนเสียหาย ใช้การไม่ได้ทางราชการจึงได้จัดสรรงบประมาณให้เพื่อสร้างอาคารเรียนบนที่ดินแปลงใหม่ ซึ่งได้รับมอบจากมูลนิธิชีวิตใหม่ ในพระบรมราชูปถัมภ์ของสมเด็จพระชนนี
ในเดือนมีนาคม พ.ศ. 2528 ราษฎรภายในหมู่บ้านได้ร่วมกันก่อตั้งอารามบ้านหล่ายท่าขึ้น พร้อมทั้งได้สร้างศาลาขึ้น 1 หลังเมื่อสร้างเสร็จราษฎรจึงได้นิมนต์ พระวงค์คัต เตชะวะโร จากวัดป่าไผ่เข้าจำพรรษา ณ อารามแห่งนี้
นับแต่นั้นมาหมู่บ้านหล่ายท่าก็ได้เกิดการพัฒนาในหลายๆด้าน ไม่ว่าจะเป็นการบริหารงานของผู้นำองค์กรในหมู่บ้าน การจัดตั้งหรือองค์กรต่างๆเพื่อช่วยเหลือราษฎรที่เป็นสมาชิกของกลุ่ม ได้รับงบประมาณ และการช่วยเหลือจากหน่วยงานต่างๆ ในการสร้างถนน สิ่งปลูกสร้าง สิ่งอำนวยความสะดวก ที่จำเป็นและเกิดประโยชน์ต่อราษฎรในหมู่บ้านหล่ายท่ามาจนถึงปัจุบัน