ชื่อบ้านห้วยทรายขาวมาจาก ลำห้วยมีทรายสีขาวสวยงาม ซึ่งเรียกว่า “ห้วยทรายขาว” เดิมเป็นหมู่บ่านเล็กๆ มีครอบครัวพ่อหลวงปุ๊ด-แม่หลวงทา และปู่มั่ง-ย่าแก้ว อพยพมาจากบ้านป่าหกเข้ามาอยู่ ๒ ครอบครัว ต่อมามีครอบครัว นายจันทร์ตา ต๋าคำนวล อพยพมาจากบ้านม่วงสามปี มาประกอบอาชีพทำไร่หมุนเวียน เลี้ยงโค กระบือ และขุดเหมืองฝายเพื่อทำนา ต่อมาปี พ.ศ.๒๕๐๕ ได้รวมกับบ้านแม่ลาน บ้านแม่กองวะ บ้านหนองมะล้อ บ้านเด่นเหม้า ๕ หมู่บ้าน เข้าเป็นหนึ่งหมู่บ้าน หมู่ที่ ๑๓ ของตำบลลี้ มีนายอิ่นแก้ว ปันทา เป็นผู้ใหญ่บ้าน ต่อมาปี ๒๕๑๓ ได้แยกจากหมู่ ๑๓ มาเป็นหมู่ ๒ ตำบลแม่ลาน รวมกับบ้านหนองมะล้อ มีนายคำ ดวงปินตา เป็นผู้ใหญ่บ้าน มีโรงเรียนร่วมกัน ๑ แห่ง ต่อมาได้แยกจากหมู่บ้านหนองมะล้อ มาเป็นหมู่ ๗ บ้านห้วยทรายขาว ตำบลแม่ลาน